Met een goed economisch verhaal lukt het nog altijd

De toegenomen regelgeving heeft zeker een impact op de krediet relatie tussen bank en bedrijf. Maar toch blijft de economische situatie de belangrijkste factor in de kredietverstrekking, zowel de macro-economische context als de specifieke situatie van het bedrijf. Enkele specialisten werpen hun licht op de factoren die het kredietgedrag beïnvloeden.

‘V oor een krediet blijven de macro-economische context en de specifieke competitiviteit van een bedrijf fundamenteel. Banken moeten door de recente regelgeving hun eigen vermogen fors versterken. Dat kan de kosten van een bedrijfskrediet verhogen. Maar het beperkt ook de risico’s voor de bank’, zegt Mathias Dewatripont, hoogleraar aan de ULB en directeur van de Nationale Bank.

‘Het keurslijf voor de bank is strakker geworden en het wordt nóg strakker. Dat is begrijpelijk’, vindt Michel Vermaerke, gedelegeerd bestuurder van Febelfin. ‘De banksector zit in 31 regelgevende ‘werven’ – Europees, internationaal en nationaal. Op al die niveaus gebeurt heel wat tegelijk.’

Regels tasten winstgevendheid aan

Issam Hallak, hoogleraar aan de Vlerick Management School, ziet door de Basel III-normen twee grote veranderingen: ‘De kapitaaleisen waaraan banken moeten voldoen, werden verhoogd. De banken moeten hogere kapitaalbuffers aanleggen om conjunctuurfluctuaties op te vangen. Bedroeg het eigen vermogen voor een kredietniveau 2 procent, dan eisen de nieuwe normen een verdubbeling van dat percentage. Bij eenzelfde rentevoet op een lening, wordt het rendement van de aandeelhouders van de banken met andere woorden gehalveerd. Banken kunnen dat verlies compenseren door de rente op toegekende kredieten te verhogen. Maar door de grote concurrentie durven ze dat niet.’

130903-Vlerick-001_LR

De crisis bracht de kwetsbaarheid van de banken aan het licht. Banken financieren zich op zeer korte termijn en verlenen vervolgens op zeer lange termijn krediet. ‘De banken kregen veel strengere liquiditeitsnormen opgelegd’, merkt professor Hallak op. ‘Die liquiditeitsnormen verplichten de banken om hun langetermijnactiva én hun kortetermijnpassiva te verlagen. Voor ondernemingen blijven de gevolgen beperkt, omdat zij meestal op middellange termijn lenen.’

Toch gul met de spaarpot 

De Belgische kredietmarkt is uiterst competitief, vindt Issam Hallak. ‘Zo zijn kredieten hier bijzonder goedkoop. Banken beschikken over veel geld – denk maar aan het spaargeld – om uit te lenen. Ze zijn behoorlijk gezond, en flink opgeschoten met de Basel-regelgeving. Ze hebben zelfs de duik in de return op de aandelen goed verwerkt.’

Sinds 2008 is het volume van bedrijfskredieten van banken verhoogd, zo maakte de Nationale Bank onlangs bekend. De gemiddelde kredietrente staat op het laagste peil ooit. ‘Bedrijven vragen meer dan ooit bankkredieten en krijgen ze vaak ook. Het spaargeld slaapt niet. De extra spaarpot van de laatste vijf jaar loopt gelijk met de verhoging van de kredietverstrekking in die periode, krediet via hypotheken, aan overheden en bedrijven’, constateert Michel Vermaerke.

Waarom raken sommige bedrijven dan niet of moeilijk aan krediet? Volgens Dewatripont komt dat niet door krediet – schaarste, maar door de conjunctuur. ‘De belangrijkste factor is de zwakke economische groei. Banken merken dat aan de wanbetalingen op bedrijfskredieten, die flink gestegen zijn.’ Eind 2011 was het eigen vermogen van 17,3 procent van de kleinste Belgische bedrijven negatief, weet Michel Vermaerke. ‘Bovendien melden bedrijfsaccountants dat 70 procent van hun klanten niet genoeg weet van financiën om een zaak te runnen. Geen wonder dat bankiers soms opschrikken van verontrustende kredietaanvragen.’

Voorzichtigheid koning

‘Het is voor grote ondernemingen wellicht makkelijker’, erkent Mathias Dewatripont. ‘Zij kunnen direct aan middelen geraken via obligaties, de beurs of andere financiers. Dat versterkt hun dossiers om van banken extra krediet te krijgen. Maar de regels zijn voor iedereen dezelfde. De grote variatie in voorwaarden zit vooral in de waarborgen. Het is logisch dat banken voorzichtiger zijn geworden. Deze diepe crisis is veroorzaakt door al te losse kredietverlening. Dat is het type crisis waar we het moeilijkst uit geraken. We mogen dus niet hervallen.’

‘U moet een krediet kunnen terugbetalen met uw activiteiten, niet met de waarborgen. Als u genoeg andere financiering kunt voorleggen naast het bankkrediet, kunt u wel een goed krediet krijgen’, zegt Michel Vermaerke.

‘Om uw bankier te overtuigen, moet uw kredietdossier bedrijfseconomisch en financieel kloppen’, 130906-Dewatripont-003_LRbeaamt advocaat Koen Baluwé van het kantoor De Bock & Baluwé advocaten. ‘Voorgenomen investeringen moeten grondig worden voorbereid, met oog voor rendement, kredietwaardigheid en solvabiliteit. Het dossier moet bedrijfseconomisch gezond zijn. Het zal juridisch in orde zijn als het economisch in orde is.

De bank gaat uw businessplan niet schrijven. Dat kan en mag ze zelfs niet. Neem tijdig contact op met de bank en pluis vooraf de bankproducten uit. Dan kunt u daarmee rekening houden bij de uitwerking van uw businessplan. Denk ook zelf na over welke zekerheden u de bank kunt bieden.’

22/10/2013