‘Duurzaamheid is hoogstens uitstel van executie’

Hij wordt weleens de meest radicale bouwmeester van Nederland genoemd. Thomas Rau ontpopte zich de voorbije jaren ook tot een van de meest gevraagde én invloedrijke sprekers boven de Moerdijk. Een architect annex visionair denker, die met zijn pleidooi voor een circulaire economie ook almaar meer grote bedrijven weet te overtuigen.

U stond jarenlang bekend als voorvechter van duurzaam bouwen. Vandaag noemt u duurzaamheid een deel van het échte probleem. Wanneer en hoe bent u tot dat inzicht gekomen?

Thomas Rau: ‘In 2009, toen mijn architectenbureau al ruim 15 jaar bestond, wierp ik op een mooie dag een blik door het raam en zag ik tientallen afgedankte cv-ketels op straat liggen. Die waren amper enkele jaren gebruikt, maar blijkbaar al goed voor de schroothoop. Toen dacht ik: waar zijn we in godsnaam mee bezig? Duurzaamheid zal de wereld niet veranderen. Het is hoogstens uitstel van executie, omdat het niet meer is dan een optimalisatie van het systeem. Dat is zonde van de tijd en het geld.’

Het financiële aspect is de trigger die we moeten hanteren.

Thomas Rau, Turntoo

Was dat niet vloeken in de kerk? De bouwsector slaat ons al jaren om de oren met duurzame producten en ecolabels.

Thomas Rau: ‘Absoluut, maar eigenlijk is het een van meest conservatieve sectoren die ik ken. Architecten hebben lang gedacht dat die duurzaamheidsrage wel zou overwaaien. Toen dat niet het geval bleek, bedachten ze allerlei certificaten en labels, zodat we ons comfortabel zouden blijven voelen. In 2010 heb ik me gerealiseerd dat het anders moest en heb ik Turntoo opgericht, een onderzoeks- en adviesbureau voor nieuwe, circulaire businessmodellen.’

Hoe werkt dit dan in de praktijk, zo’n vernieuwend circulair model?

Thomas Rau: ‘Neem nu een bedrijf als Philips. Ik kon hen overtuigen om mij voor een aantal nieuwe projecten geen verlichtingsarmaturen te verkopen, maar licht, op basis van een contract voor een welbepaald aantal jaar: light as a service. Daarbij engageert de bouwer of leverancier van een product, in dit geval dus Philips, zich uitdrukkelijk om die producten gebruikte lampen en armaturen  na afloop van het contract terug te nemen. Ze worden elders gebruikt of de grondstoffen worden opnieuw gebruikt voor de productie van nieuwe armaturen.’

‘Dit verandert de aanpak en het businessmodel in een sector radicaal. Want een bedrijf heeft er zo alle belang bij om producten te maken die lang genoeg meegaan én die achteraf ook nog eens hergebruikt kunnen worden of minstens als grondstof fungeren voor nieuwe producten.’

Waarom zou een bedrijf als Philips daarin meestappen? Want de verkoop van telkens nieuwe producten levert hen gewoon meer geld op en minder verantwoordelijkheid.

Thomas Rau: ‘Als de hele lichtdivisie van een gigant als Philips vandaag van het lineaire naar het circulaire model is overgestapt, dan doen ze dat omdat deze aanpak hen op termijn meer oplevert. Het financiële aspect is dus de trigger die we moeten hanteren. En we moeten één ding goed beseffen: een circulair economisch model zet alle businessmodellen volledig op de helling.’

 

 

06/04/2018